Inhoud

Inhoudstafel

Download hier het volledige document (herwerking voorzien voorjaar 2017).

I. Wie zijn de verzorgenden/zorgkundigen?
  1. Verzorgende
  2. Zorgkundige
II. Hoe word ik verzorgende?
  1. Nog geen 18 jaar
  2. + 18 jaar
III. Hoe word ik zorgkundige?
  1. Ik werk niet als verzorgende / heb geen studiegetuigschrift zorgkundige
        a. Nog geen 18 jaar
        b. + 18 jaar
IV. Tewerkstellingskansen van verzorgenden en zorgkundigen
  1. Overzicht
  2. Optimale tewerkstellingskansen met je opleiding tot zorgkundige
        a. Ouderenzorg
        b. Ziekenhuizen
        c. Thuisverpleging
        d. Diensten voor gezinszorg
        e. Overige sectoren
  3. Grenzen aan je tewerkstellingskansen met je opleiding tot zorgkundige
V. Verkorte trajecten tot zorgkundige
  1. Overzicht verkorte trajecten
  2. Financieel plaatje
VII. Ondersteunende maatregelen voor niet-geregistreerde verzorgenden in de niet-openbare ouderenzorg
  1. Over welke maatregelen gaat het?
  2. Hoe aanvragen?
VIII. Te onderzoeken pistes
  1. Erkenning van elders verworven competenties
  2. Ondersteuning van de verkorte trajecten
IX. Verklarende woordenlijst

Inhoud


I. Wie zijn de verzorgenden/zorgkundigen?

  1. De verzorgende :
    De verzorgende is een polyvalente basiswerker. Hij/Zij maakt deel uit van een gestructureerd team dat, vanuit zijn deskundigheid, hulp- en dienstverlening verstrekt aan zorgvragers. Deze zorg omvat persoonsverzorging, huishoudelijke dienstverlening, psychologische ondersteuning, en algemene pedagogische ondersteuning van de zorgvrager. De verzorgende kan werken in de ouderenzorg, thuiszorg en gehandicaptenzorg .

  2. De zorgkundige : 
    De zorgkundige is specifiek opgeleid om 18 extra verpleegkundig ondersteunende taken uit te voeren. Deze handelingen worden gedelegeerd door een verpleegkundige. De zorgkundige werkt onder toezicht van een verpleegkundige en maakt deel uit van een gestructureerde equipe. Naast deze 18 handelingen oefent de zorgkundige ook de taken uit van een verzorgende. De zorgkundige is tewerkgesteld in de sector van de ouderenzorg , ziekenhuizen , thuisverpleging en  geestelijke gezondheidszorg (psychiatrische verzorgingstehuizen ).

II. Hoe word ik verzorgende?

  1. Ik ben nog geen 18 jaar
    Je kan de opleiding volgen in het voltijds secundair onderwijs in de richting personenzorg

  2. Ik ben +18 jaar
    Je kan de opleiding volgen:
    * in het volwassenenonderwijs
    * via VDAB bij een Dienst voor Gezinszorg
    of
    * een andere opleiding die, volgens de Vlaamse regelgeving, in aanmerking komt om als verzorgend personeelslid te functioneren

III. Hoe word ik zorgkundige?

  1. Ik werk niet als verzorgende / heb geen studiegetuigschrift zorgkundige
    a. Ik ben nog geen 18 jaar

    Je kan de opleiding volgen:
               - in voltijds secundair onderwijs: Opleiding thuis- en bejaardenzorg/zorgkundige
               - in deeltijds beroeps secundair onderwijs: Opleiding zorgkundige
    b. Ik ben +18 jaar
    * EN volg de opleiding verpleegkunde
           - Na slagen in het eerste jaar Bachelor verpleegkunde OF de module verpleegkundige basiszorg
             (HBO-verpleegkunde) kan je je laten registreren om als zorgkundige te werken.
              Wil je een vakantiejob als zorgkundige dan moet je je ook laten registreren.
    * EN beschik over een kwalificatie die, volgens de Vlaamse regelgeving, in aanmerking komt om als verzorgend
             personeelslid te functioneren
          - Je kan eventueel via een verkorte opleiding zorgkundige worden

IV. Tewerkstellingskansen van verzorgenden en zorgkundigen
Als verzorgende en zorgkundige kan je werken in verschillende sectoren. Volgend overzicht geeft weer waar je met de diploma’s of getuigschriften van de verschillende opleidingen personenzorg kan tewerkgesteld worden. Echter alleen in de sectoren van de ouderenzorg, ziekenhuizen, thuisverpleging en in psychiatrische verzorgingstehuizen wordt de functie van
zorgkundige wettelijk voorzien.

  1. Overzicht
    Sectoren Opleidingen

     Verzorgende/
    polyvalent
    verzorgende
    Zorgkundige Opvoeder Begeleider
    in de
    kinderopvang
    (Volwassenen-
    onderwijs)
     Kinderzorg
    7de jaar
    secundair
    Ouderenzorg   X      
    Ziekenhuizen   X      
    Thuisverpleging   X
       
    Gezinszorg  X X X X
     X
    Gehandicaptenzorg  X X X
     X  X
    Kinderopvang
        X
     X X

  2. Optimale tewerkstellingskansen als zorgkundige
    Als zorgkundige kan je tewerkgesteld worden in verschillende sectoren:

    a. Ouderenzorg : woon- en zorgcentra, RVT’s, dagverzorgingscentra en dagcentra
    Met een attest van zorgkundige kan je rechtstreeks tewerkgesteld worden in woon- en zorgcentra, dagcentra en centra voor kortverblijf. Het attest van zorgkundige is het enige toegangsbewijs om de functie van zorgkundige uit te oefenen. Indien je niet het vereiste diploma bezit kan je bij de centra voor volwassenenonderwijs een verkort traject volgen.

    b. Ziekenhuizen : algemene, universitaire en psychiatrische ziekenhuizen                                                                                  Met je attest van zorgkundige kan je tewerkgesteld worden in een ziekenhuis. Het attest van zorgkundige is het enige toegangsbewijs tot het uitoefenen van de functie van zorgkundige. Indien je niet het vereiste diploma bezit kan je bij de centra voor volwassenenonderwijs een verkort traject volgen.

    c. Thuisverpleging
    Let op: Een zorgkundige kan maar werken in de thuisverpleging als hij/zij een definitieve registratie tot zorgkundige heeft van de FOD Volksgezondheid EN een identificatienummer van het RIZIV.
    Vanaf 1 januari 2014 kunnen structurele equipes binnen de thuisverpleging zorgkundigen integreren en bepaalde zorgen aan hen delegeren. Dit laat toe de nodige verzorging te spreiden over meer zorgverleners zodat er meer tijd en aandacht kan geschonken worden aan de individuele patiënt bij de verzorging. Meer info en de voorwaarden die hierbij in acht moeten worden genomen vindt u hier .

    d. Diensten voor gezinszorg en aanvullende thuiszorg 
    In de sector van de gezinszorg kan je met je attest van zorgkundige tewerkgesteld worden in de functie van verzorgende. De toegangspoort om te kunnen werken als verzorgende in de thuiszorg is ruimer dan in de overige sectoren. Hierbij een overzicht.

    e. Gehandicaptenzorg
    Met je opleiding zorgkundige kan je ook tewerkgesteld worden in de sector van de gehandicaptenzorg in de functie van verzorgende.

  3. Grenzen aan je tewerkstelling als zorgkundige
    • Je kan met dit attest vandaag NIET tewerkgesteld worden in de sector van de kinderopvang. Voor de diplomavereisten voor de sector kinderopvang verwijzen we naar de website van Kind en Gezin .
    • Wie geen diploma secundair onderwijs heeft behaald of in het volwassenenonderwijs niet de module algemene vorming volgde naast de opleiding verzorgende of zorgkundige kan in openbare diensten enkel als contractuele aan de slag. Voor statutairen is algemene vorming een vereiste.
V. Verkorte trajecten tot het certificaat zorgkundige
Herintreders , pas afgestudeerden, verzorgenden die niet werken in de federale gezondheidssectoren (zoals ouderenzorg, ziekenhuizen, thuisverpleging) en die niet voldoen aan de opleidingsvoorwaarden kunnen pas als zorgkundige werken na het volgen van een verkort traject. Het aantal uren dat je nog moet volgen wordt bepaald in functie van je basisopleiding. Deze verkorte trajecten werden goedgekeurd door de federale minister van Volksgezondheid.

  1. Overzicht verkorte trajecten
    Een door de Centra voor volwassenenonderwijs opgestelde lijst van verkorte trajecten tot zorgkundige werd door de Erkenningscommissie van de Nationale Raad voor Verpleegkunde goedgekeurd.
    Je basisdiploma bepaalt het opleidingstraject dat moet afgelegd worden. Een overzichtstabel geeft de verschillende mogelijkheden weer. Eventuele werkervaring kan ook mee de duur van je traject bepalen.

    De verkorte trajecten kunnen gevolgd worden bij de centra voor volwassenenonderwijs . De meeste centra voor volwassenenonderwijs starten met de opleiding tot zorgkundige in september en februari. Wacht echter niet tot enkele weken voor de start van de opleiding om je in te schrijven.


  2. Het financieel plaatje
    Wanneer je aan het werk bent en op eigen initiatief deze opleiding volgt kan je deze financieren met opleidingscheques . Daarnaast kan je bij je werkgever ook educatief verlof aanvragen. Vraag ook na bij je werkgever of er eventueel  tussenkomst voorzien wordt op ondernemingsniveau.
    Als werkende zijn dit lange opleidingstrajecten. Deze trajecten zijn gebaseerd op de eerder verworven kwalificaties. De sociale partners, de ministers van welzijn, onderwijs en werk zoeken naar mogelijkheden om ook de eerdere ervaringen mee op te nemen bij het bepalen van het verkort traject.
    Werkzoekenden, of deeltijds werkzoekenden, kunnen deze opleiding volgen via VDAB bij een CVO. Het inschrijvingsgeld en cursusmateriaal worden door VDAB betaald.
    Bij interesse neem je best contact op met je plaatselijke VDAB .

VII. Ondersteunende maatregelen voor niet-geregistreerde verzorgenden in de niet-openbare ouderenzorg

Het RIZIV bepaalde dat iedere verzorgende werkzaam in de sector ouderenzorg tegen uiterlijk 30 juni 2015 dient te voldoen aan de opleidingsvoorwaarden tot zorgkundige. Na die datum zal het RIZIV enkel nog verzorgingspersoneel financieren dat is geregistreerd als zorgkundige.
Werknemers uit de niet-openbare ouderenzorg die zijn gestart met werken in de functie van verzorgende tussen 01/01/2009 en 31/12/2012 en geen opleiding tot zorgkundige hebben gevolgd voldoen momenteel niet aan de opleidingsvoorwaarden tot zorgkundige. Zij konden tevens geen gebruik maken van de voorlopige registratie op basis van overgangsmaatregelen.
Het Sociaal Fonds Ouderenzorg biedt voor deze groep van mensen een aantal stimulerende maatregelen die ervoor zorgen dat zij de nodige vorming zo goed en comfortabel mogelijk kunnen volmaken. Dit onder de noemer “Opstap naar zorgkundige 2015”.
In tweede instantie kunnen ook werknemers die tegelijk voldoen aan de 4 volgende voorwaarden aanspraak maken op de maatregelen:
  • Op dit moment aan de slag zijn als verzorgende
  • EN reeds voor 31/12/2008 in de complexe zorg tewerkgesteld waren als verzorgende
  • EN geen kwalificatie hebben die opgenomen is in de lijst van de omzendbrief
  • EN nog steeds geen erkenning als zorgkundige hebben.
Hierbij moet echter duidelijk zijn dat prioriteit wordt gegeven aan de groep verzorgenden die starten met werken tussen 01/01/2009 en 31/12/2012. Bovendien bestaat de mogelijkheid dat het Sociaal Fonds Ouderenzorg op een bepaald moment omwille van budgettaire redenen geen goedkeuring meer zal kunnen geven aan werknemers uit de groep “in dienst vóór 31/12/2008”.

  1. Over welke maatregelen gaat het?
    • De terugbetaling van de inschrijvingskosten met een maximum van 460 € per schooljaar en per werknemer.
    • Bovenop het betaald educatief verlof geeft het Sociaal Fonds een bijkomend vormingsverlof evenredig met het arbeidsvolume. Aan de werkgever wordt per toegekend uur een tussenkomst van €22,08 voorzien.

  2. Hoe aanvragen?
    Via de werkgever dient de betrokken werknemer een aanvraagdossier in bij het Sociaal Fonds. Het dossier omvat:
    • indien men al een deel van een opleiding zorgkundige heeft gevolgd, een kopie van getuigschriften van vorige positief afgeronde schooljaren of modules mbt betrokken studies.

  3. Meer informatie
    Alle informatie over het project “Opstap naar zorgkundige 2015” vindt u hier.

VIII. Nog te onderzoeken pistes

  1. Erkenning van elders verworven competenties (ervaringen)
    De sociale partners (vakbonden en werkgevers), de ministers van welzijn, onderwijs, en werk zoeken vandaag naar mogelijke pistes om ook de ervaringen naast de erkenning van de eerder behaalde kwalificatie en de erkenning door de FOD in rekening te nemen. Van zodra hier stappen in zijn ondernomen vind je deze informatie op deze site.

  2. Ondersteuning van verkorte trajecten
    • In de sectoren waar er geen financiële ondersteuning is voorzien.
      De verkorte opleidingstrajecten voor voltijdse werknemers moeten vandaag gefinancierd worden door de werkgever en/of werknemer. Ook hier zoeken de sociale partners (vakbonden en werkgevers), de ministers van welzijn, onderwijs, en werk naar mogelijke oplossingen.
    • Opleidingskrediet
      De mogelijkheid van educatief verlof is vandaag niet voldoende om de verkorte trajecten te combineren met een voltijdse job. Hier wordt onderzocht of er vanuit Vlaanderen extra opleidingskrediet, specifiek voor deze opleiding, kan aangevraagd worden.

IX. Verklarende woordenlijst

CAO:
Collectieve Arbeids Overeenkomst
CAW:  Centrum voor Algemeen Welzijnswerk
CIG/CKG:
 Centrum voor Integrale Gezinszorg/
 Centrum voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning
CVO:  Centrum voor Volwassenenonderwijs
DBSO:  Deeltijds Beroeps Secundair Onderwijs
DVC:  Dagverzorgingscentrum
EVC:  Eerder Verworven Competenties
EVK:  Eerder Verworven Kwalificaties
FOD:  Federale Overheids Dienst
HBO5:  Hoger Beroepsonderwijs van niveau 5 in de Vlaamse Kwalificatiestructuur.
Kwalificatie:
 Competenties die via formele opleidingen verworven zijn en die gecertificeerd zijn met een attest
PVT:  Psychiatrisch verzorgingstehuis
ROB:  Rustoord voor Bejaarden
RVT:  Rust- en Verzorgingstehuis
SERV:  Sociaal economische Raad van Vlaanderen